Sanering van diffuus verontreinigde bodems gekoppeld aan de productie van biobrandstoffen - "Fytoremediatie"

Indien u deze gegevens wilt opgestuurd krijgen naar uw mailbox, klik hier.

Projectomschrijving

Fytoremediatie voor het gelijktijdig saneren van gronden en produceren van biobrandstoffen

In het hier voorgestelde project zal onderzocht worden of de economisch relevante gewassen koolzaad, maïs en tarwe enerzijds kunnen gebruikt worden om met zware metalen vervuilde sites te saneren in combinatie met de winning van bioenergie.

Het project heeft een duidelijke toegevoegde waarde richting milieu en het beleid daaromtrent. Niet alleen worden zware metalen uit het milieu verwijderd maar gelijktijdig worden ook vier bronnen van energie geproduceerd: biogas (tijdens de vergisting), synthese gas (tijdens de vergassing), warmte (tijdens de verbranding of verwerking in een smelter) en biodiesel. Deze hernieuwbare brandstoffen maken ons minder afhankelijk van fossiele brandstoffen. Bovendien kan een lokale productie van biodiesel een beetje helpen opdat  Vlaanderen de quota kan halen die opgelegd zijn door de Europese Commissie wat betreft het gebruik van biobrandstoffen in de transportsector. Het project sluit daarom aan tot het realiseren van Vlaamse en federale beleidsprioriteiten. Het project combineert de sanering van een vervuilde site met een nieuwe economische activiteit.

Doelstelling

Optimalisatie van de metaalopname door de plant en de economische relevantie van fytoremediatie als saneringsoptie. Plantaardige productie op verontreinigde bodems en dit met de dubbele doelstelling nl. duurzaam gebruik in functie van energieproductie en sanering, vereist toegepast onderzoek. Het verder optimaliseren van het gebruik van planten voor de extractie van zware metalen uit de grond is een vereiste om de vooropgestelde saneringstermijn te reduceren. Speciale aandacht zal gaan naar de optimalisatie van de fysicochemische en bacteriële factoren die de opname van de zware metalen door de plant kunnen stimuleren. Hierbij zal aandacht besteed worden aan (landbouwkundige) beheersmaatregelen ter hoogte van de bouwvoor maar ook aan behandelingen op de plant zelf.

Kwantificatie en optimalisatie van de recuperatie van energie en zware metalen uit de verontreinigde biomassa door vergisting, vergassing, verbranding in een stookinstallatie, verwerking in een smelter en de productie van biodiesel. Meer specifiek zal de impact van de metaalaanrijking in de biomassa op de efficiëntie van bovenstaande energiewinningsprocédés worden geëvalueerd. Bovendien zullen de energiebalansen en percentage aan zware metalen in de bioenergie en restproducten worden vergeleken voor de verschillende energieverwerkingstechnieken. In een derde stap zal nagegaan worden hoe deze verschillende technieken kunnen gecombineerd worden om een optimale terugwinning van de energie en zware metalen uit de gecontamineerde biomassa en afgeleide producten zoals digestaat, filterkoek, en bioethanol te bekomen. Al deze resultaten zullen leiden tot het opstellen van eisen naar bouw van deze energieverwerkingsinstallaties en de hieraan gekoppelde investerings- en exploitatiekosten.

Deze informatie zal finaal leiden tot een industriële valorisatie van het proces voor de gelijktijdige verwijdering van zware metalen uit het milieu en de productie van (bio)gas, warmte, elektriciteit en biodiesel uit koolzaad, maïs en tarwe.
De industriële ringsluiting van sanering door middel en recuperatie van energie en zware metalen op basis van de biomassa is een unicum binnen de wetenschappelijke gemeenschap die onderzoek verricht naar fytoremediatie technologie.

Valorisatieperspectieven

De vermarkting kan gebeuren door de productie van gespecialiseerde installaties die de ((met zware metalen) gecontamineerde) biomassa omzetten naar bioenergie. Bovendien kunnen deze zware metalen op een efficiënte manier opgeconcentreerd en herwonnen worden uit de biomassa en dus onrechtstreeks uit de grond. Andere  afzetmarkten vormen de landbouwbedrijven die zich gaan specialiseren in de teelt van hoger vermelde energiegewassen op (verontreinigde) bodems.

Het hier voorgestelde project heeft bovendien een duidelijke toegevoegde waarde richting het milieu- en hernieuwbare brandstoffen-beleid. Niet alleen worden zware metalen uit het milieu verwijderd maar gelijktijdig worden ook vier bronnen van energie geproduceerd: biogas (tijdens de vergisting), synthese gas (tijdens de vergassing), warmte (tijdens de verbranding of verwerking in een smelter) en biodiesel. Dit zijn hernieuwbare brandstoffen die ons minder afhankelijk maken van fossiele brandstoffen. Bovendien is het hier gebruikte basisproduct, biomassa, milieuvriendelijker dan de traditioneel gebruikte brandstoffen in deze verwerkingsprocessen en worden processen gebruikt die minder aanspraak maken op chemische solventen. Dit alles zal leiden tot lagere emissies aan CO2, SOx, NOx en andere giftige stoffen.

De toepassing zou ook kunnen kaderen in “beheersovereenkomsten” of “convenanten” tussen overheid, landbouwers en industrie voor de sanering van verontreinigde terreinen waarbij opvolging van de remediatie, energieproductie en controle op de verontreinigingen centraal staan. De teelt van energiegewassen (ipv voedingsgewassen) kan op deze manier een oplossing bieden voor (een deel van) het economisch verlies dat veroorzaakt wordt door het braak liggen van deze verontreinigde (industriële of landbouw) grond.

Het systeem wordt uitgewerkt voor zware metaal vervuilde sites maar het is duidelijk dat gelijk welke diffuus vervuilde site (met pesticides, dioxines, mijnsites, overstromingsgebieden, …) op deze wijze gesaneerd kan worden. Op wereldschaal zijn de gronden die diffuus vervuild zijn een zeer belangrijk probleem omwille van hun verspreidingsrisico en omwille van het probleem dat ze onbruikbaar zijn in de klassieke landbouw. De hier voorgestelde gecombineerde aanpak van sanering met herwinning van energie uit de geproduceerde gewassen kan hiervoor een oplossing bieden.

Opstart

01/08/2007

Duurtijd

3 jaar

Deelnemende bedrijven

OWS
Dok Noord 4
9000 Gent

Vyncke
Gentsesteenweg 224
8530 Harelbeke

Envitech nv
Dorp 7
B-9830  Sint-Martens-Latem

Umicore
Greinerstraat 14
2660 Hoboken

INDINOX
Industriepark Rozen - Weverslaan 23
9160 Lokeren

Deelnemende onderzoeksinstellingen

UGent
Labo voor Analytische Chemie en Ecochemie
Coupure Links 653
9000 Gent

UHasselt
Centrum Milieukunde
Afd. Milieubiologie/Milieu-economie
Campus Diepenbeek
Agoralaan, Gebouw D
3590 Diepenbeek

VITO
Boeretang 200
2400 Mol

Budget MIP financiering onderzoeksinstellingen

485121 Euro

Projectcoördinator

Ludo Diels
VITO
Boeretang 200
2400 Mol
Tel.: +32 14 336924

ludo.diels@vito.be

Winnie Dejonghe

VITO
Boeretang 200
2400 Mol

Tel.: +32 14 33 51 76

winnie.dejonghe@vito.be